Kontynuuj W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika.
Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w "Polityce Cookies".

Podaj adres e-mail

jeśli chcesz być informowany o nowościach pojawiających się w naszym serwisie.

aby usunąć swój adres wpisz adres e-mail i kliknij wypisz

  • Zapytaj burmistrza
Czy i jak często korzystasz ze scieżki pieszo rowerowej do Woźnik
Ilość głosów: 4092

Józef Skrzydlewski

Józef Skrzydlewski – urodził się w 1896 r. w Grodzisku Wielkopolskim, zmarł 7 maja 1952 r. w Warszawie – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.
Skrzydlewski jako podporucznik uczestniczył w I wojnie światowej w armii pruskiej, ale zdezerterował. Przedostając się do Grodziska przystąpił do organizowania oddziałów powstańczych i sformułował trzy kompanie ochotników z Grodziska i okolicy. W 1920 r. walczył na froncie wschodnim, gdzie dwukrotnie otrzymał "Krzyż Walecznych". Po wojnie bolszewickiej pozostał nadal w służbie wojskowej, dochodząc w 1937 r. do stopnia podpułkownika. Pełnił służbę w 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej w Krotoszynie. W 1924 r. pełnił służbę w Oddziale Szkolnym Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów. W latach 1926-1928 był słuchaczem Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 31 października 1928 r. otrzymał dyplom naukowy oficera Sztabu Generalnego i przydzielony został do Biura Ogólno Organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych. W latach 30. XX wieku pełnił służbę w Oddziale II Sztabu Głównego WP, w którym między innymi od 1937 r. kierował pracami Wydziału III Planowania Wywiadu Wojennego i Dywersji Wojennej (więcej na ten temat w dywersja pozafrontowa).
We wrześniu 1939 r. wraz ze Sztabem Głównym Naczelnego Wodza przekroczył w Kutach granicę Rumunii. Tam został internowany w Calimanesti, skąd uciekł do Bukaresztu. Za uzyskane ze sprzedaży samochodu (Fiat 508) pieniądze, przedostał się przez Jugosławię i Włochy do Francji.
Władysław Sikorski zaoferował mu dowództwo pułku mającej się utworzyć 3 Dywizji Piechoty. Ostatecznie 18 grudnia 1939 r. otrzymał dowództwo I batalionu 2 Pułku Grenadierów Wielkopolskich i sprawował je do 12 marca 1940 r. szkoląc napływających z Polski uciekinierów oraz polskich emigrantów pracujących we Francji. W chwili niemieckiego uderzenia, ppłk Józef Skrzydlewski został mianowany szefem sztabu 1 Dywizji Grenadierów i w tym charakterze brał udział w walkach. Za obronę Kanału Marna-Ren (Canal de la Marne au Rhin) dowództwo francuskie uhonorowało go Krzyżem Wojennym "Croix de guerre". Podczas próby przebicia się do Dunkierki dostał się do niewoli niemieckiej. Przebywał w obozach jenieckich dla oficerów francuskich na terenie Westfalii: Oflag VI B Doessel, Soest i Münster. Po wyzwoleniu obozu w Munster w 1945 zaproponowano mu osiedlenie się w Wielkiej Brytanii z czego nie skorzystał. 3 czerwca 1947 został zdemobilizowany, a 30 lipca tego roku przyjechał do Polski.
10 lutego 1951, po powrocie do kraju, potajemnie aresztowany przez funkcjonariuszy UB i osadzony w Warszawie, w więzieniu przy Rakowieckiej, gdzie zmarł w 1952. Według oficjalnej wersji, zmarł na sklerotyczny wylew krwi do mózgu. Pogrzeb odbył się na nowym Cmentarzu Powązkowskim.
Po objęciu władzy przez Władysława Gomułkę w 1956, rodzina otrzymała zgodę na ekshumację zwłok i pochowanie szczątków w grobie Powstańców Wielkopolskich w Grodzisku. Ekshumacji dokonano w październiku 1957, oprócz rodziny obecny był lekarz z Grodziska Wielkopolskiego, dr Antoni B. Henke, kolega podpułkownika Józefa Skrzydlewskiego z czasów gimnazjalnych. Uroczystości pogrzebowe W Grodzisku Wielkopolskim trwały cztery dni, od 10 do 13 października 1957. Po przywiezieniu do Grodziska, trumnę wystawiono w odpowiednio przygotowanej i przyozdobionej kwiatami świetlicy kolejowej, gdzie przez cały czas warte honorową pełnili harcerze. W dniu pogrzebu 13 października 1957, trumnę przeniesiono w procesji do kościoła farnego, gdzie przy udziale licznie zgromadzonych mieszkańców i Powstańców Wielkopolskich odprawiono żałobną mszę. Kiedy kondukt prowadzony przez syna podpułkownika Władysława B. Skrzydlewskiego, kapłana Zakonu Dominikanów, wyruszył z kościoła na cmentarz, nad niesioną trumną pochyliło się ponad dwadzieścia sztandarów Powstańców Wielkopolskich przybyłych z różnych miast. W pogrzebie uczestniczyła ogromna liczba mieszkańców Grodziska i innych ośrodków powstańczych, harcerze oraz organizacje społeczne. Przybył także specjalny wysłannik Rady Państwa, pan Mazur, który udekorował trumnę Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym. Ppłk dypl. Józef Skrzydlewski spoczął w mogile Powstańców Wielkopolskich, wśród poległych żołnierzy wielkopolskiego zrywu z 1918.
Żonaty z Adelą vel Adelajdą z Ziembrowiczów (1900-1969, pochowana na Cmentarzu Górczyńskim w Poznaniu), z którą miał dwóch synów: Zygmunta (1922-1994) i Władysława (ur. 1925). Władysław po ukończeniu studiów prawniczych, pracował w NBP w Poznaniu, później wstąpił do Zakonu Dominikanów.